
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>nasa &#8211; novabit.az</title>
	<atom:link href="https://novabit.az/tag/nasa/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://novabit.az</link>
	<description>Bu gündən sabahın innovasiyalarına keçid</description>
	<lastBuildDate>Tue, 10 Sep 2024 05:25:54 +0000</lastBuildDate>
	<language>en-US</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.8.1</generator>

<image>
	<url>https://novabit.az/wp-content/uploads/2024/05/cropped-Asset-19@5x-32x32.png</url>
	<title>nasa &#8211; novabit.az</title>
	<link>https://novabit.az</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>NASA gələn ay Europa Clipper-in buraxılması üçün hazırlıqlara davam edəcək</title>
		<link>https://novabit.az/nasa-g%c9%99l%c9%99n-ay-europa-clipper-in-buraxilmasi-ucun-hazirliqlara-davam-ed%c9%99c%c9%99k/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=nasa-g%25c9%2599l%25c9%2599n-ay-europa-clipper-in-buraxilmasi-ucun-hazirliqlara-davam-ed%25c9%2599c%25c9%2599k</link>
					<comments>https://novabit.az/nasa-g%c9%99l%c9%99n-ay-europa-clipper-in-buraxilmasi-ucun-hazirliqlara-davam-ed%c9%99c%c9%99k/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Javidan Bayramli]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 10 Sep 2024 05:25:53 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Texnologiya]]></category>
		<category><![CDATA[nasa]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.novabit.news/?p=4157</guid>

					<description><![CDATA[Bu yayın əvvəlində NASA-nın Yupiterin buzlu peyki Europa-nı araşdırmaq üzrə qabaqcıl missiyası kosmik gəminin radiasiya tolerantlığı ilə bağlı narahatlıqlar səbəbindən potensial gecikmə ilə üzləşdi. Mühəndislər aşkar etdilər ki, Europa Clipper kosmik gəmisindəki tranzistorlar radiasiya zərərinə həssas ola bilər - Yupiter yaxınlığındakı sərt mühit nəzərə alınmaqla əhəmiyyətli bir problem. Bu tranzistorlar 200-ə yaxın müxtəlif funksiyada mühüm rol oynayırlar ki, bunların bir çoxu Yupiter ətrafında fırlanan və onun doqquz elmi alətindən istifadə edərək Avropanın uçuşlarını həyata keçirən kosmik gəminin əməliyyatları üçün çox vacibdir.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p>Bu yayın əvvəlində NASA-nın Yupiterin buzlu peyki Europa-nı araşdırmaq üzrə qabaqcıl missiyası kosmik gəminin radiasiya tolerantlığı ilə bağlı narahatlıqlar səbəbindən potensial gecikmə ilə üzləşdi. Mühəndislər aşkar etdilər ki, Europa Clipper kosmik gəmisindəki tranzistorlar radiasiya zərərinə həssas ola bilər &#8211; Yupiter yaxınlığındakı sərt mühit nəzərə alınmaqla əhəmiyyətli bir problem. Bu tranzistorlar 200-ə yaxın müxtəlif funksiyada mühüm rol oynayırlar ki, bunların bir çoxu Yupiter ətrafında fırlanan və onun doqquz elmi alətindən istifadə edərək Avropanın uçuşlarını həyata keçirən kosmik gəminin əməliyyatları üçün çox vacibdir.</p>



<p>Artıq quraşdırılmış tranzistorların dəyişdirilməsi və ya yoxlanması missiyanın işə salınmasını gələn ilin sonuna qədər təxirə salardı. Bununla belə, oxşar tranzistorlar üzərində dörd aylıq ciddi sınaqdan sonra mühəndislər belə qənaətə gəldilər ki, Europa Clipper-də olanlar, missiyanın uçuş planına və ya trayektoriyasına heç bir düzəliş tələb etmədən Yupiterin sıx radiasiyasını idarə edə bilirlər.</p>



<p>NASA-nın Reaktiv Sürüşmə Laboratoriyasının (JPL) layihə meneceri Jordan Evans qeyd etdi: &#8220;Böyük problemlərdən biri kosmik gəmidəki tranzistorların Yupiterdəki radiasiya mühitini necə idarə edəcəyini təhlil etmək idi. Geniş sınaq və təhlildən sonra Europa Clipper komandası və mən missiyanı planlaşdırıldığı kimi başa çatdıra biləcəyimizə yüksək inam”.</p>



<p>NASA rəsmiləri, missiyanın qrafikə uyğun davam etməsinə imkan verən komandanın tapıntılarını nəzərdən keçirdi və onlarla razılaşdı. NASA qərargahının təsdiqi ilə Florida ştatındakı Kennedi Kosmik Mərkəzində kosmosa göndərilməyə hazırlıqlar davam edəcək, o cümlədən kosmik gəmiyə 3 metrik ton (6600 funt) yanacaq yüklənəcək &#8211; Europa Clipper-in ümumi çəkisinin təxminən yarısı. Yanacaqla təchiz edildikdən sonra kosmik gəmi buraxılış pərdəsi ilə əhatə olunacaq və gələn ay qalxmaq üçün SpaceX Falcon Heavy raketinə quraşdırılacaq.</p>



<p>Buraxılışdan sonra Europa Clipper 2025-ci ilin fevralında Marsa, 2026-cı ilin dekabrında isə Yerlə başqa bir uçuş həyata keçirərək onu Yupiterə doğru hərəkət etdirəcək. 2030-cu ilin aprelində Yupiterə çatdıqdan sonra kosmik gəmi orbitə girəcək və dörd il ərzində Avropanın 49 uçuşu seriyasına başlayacaq və ayın səthinə 16 mil (25 kilometr) qədər yaxınlaşacaq. Missiyanın əsas məqsədi Avropanın buzlu qabığının xəritəsini çəkmək və onun yeraltı okeanında yaşayış əlamətlərini axtarmaqdır.</p>



<p>Radiasiyadan qorunmaq üçün, ən həssas elektronika alüminium-sink ərintisindən hazırlanmış qoruyucu anbarda yerləşdirilir, baxmayaraq ki, bəzi tranzistorlar bu qoruyucu zonadan kənarda yerləşdirilir. Bu tranzistorlar radiasiyaya məruz qaldıqdan sonra bərpa etməyə imkan verən tavlama adlanan özünü sağaltma qabiliyyətinə malikdir. Europa Clipper-in Yupiter ətrafındakı orbitinin çox hissəsi onu daha az intensiv radiasiya zonasında saxlayır və radiasiyanın ən yüksək həddə olduğu Avropanın yaxın keçidləri arasında tranzistorların özlərini təmir etməsi üçün vaxt verir.</p>



<p>Lazım olan yeganə tənzimləmə, anbardan kənarda olan iki alətdə bəzi tranzistorlar ətrafında qızdırıcının parametrlərini dəyişdirməkdən ibarətdir, çünki daha isti temperatur komponentlərin özünü sağaltma qabiliyyətini artırır. Evansa görə, tranzistorlar metal oksidi sahə effektli tranzistorlardır və gərginliklə idarə olunan elektron açarlar kimi fəaliyyət göstərirlər. Komanda radiasiyaya tab gətirə bilmək üçün dövrələri hərtərəfli təhlil etdi və missiyanı inamla başa çatdırmaq üçün kifayət qədər marjanın olduğu qənaətinə gəldi.</p>



<p>Europa Clipper-in proqram alimi Curt Niebur, &#8220;Bu, epik bir missiyadır. Biz təkcə milyardlarla il əvvəl deyil, bu gün yaşayış üçün əlverişli ola biləcək dünyanı araşdırırıq.&#8221;</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://novabit.az/nasa-g%c9%99l%c9%99n-ay-europa-clipper-in-buraxilmasi-ucun-hazirliqlara-davam-ed%c9%99c%c9%99k/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>NASA-nın Psyche missiyası futuristik elektrik mühərriklərini işə salır</title>
		<link>https://novabit.az/nasa-nin-psyche-missiyasi-futuristik-elektrik-muh%c9%99rrikl%c9%99rini-is%c9%99-salir/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=nasa-nin-psyche-missiyasi-futuristik-elektrik-muh%25c9%2599rrikl%25c9%2599rini-is%25c9%2599-salir</link>
					<comments>https://novabit.az/nasa-nin-psyche-missiyasi-futuristik-elektrik-muh%c9%99rrikl%c9%99rini-is%c9%99-salir/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Turan Taghisoy]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 23 May 2024 08:29:39 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Texnologiya]]></category>
		<category><![CDATA[nasa]]></category>
		<category><![CDATA[spacex]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.novabit.news/?p=3167</guid>

					<description><![CDATA[NASA hazırda Marsdan kənarda əsas asteroid qurşağında metalla zəngin asteroidə doğru hərəkət edən kosmik gəmi olan Psyche-nin elektrik Hall itələyicilərini işə salıb. 13 oktyabr 2023-cü ildə SpaceX raketi ilə buraxılan Psyche hazırda "tam kruiz" rejimindədir.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p>NASA hazırda Marsdan kənarda əsas asteroid qurşağında metalla zəngin asteroidə doğru hərəkət edən kosmik gəmi olan Psyche-nin elektrik Hall itələyicilərini işə salıb. 13 oktyabr 2023-cü ildə SpaceX raketi ilə buraxılan Psyche hazırda &#8220;tam kruiz&#8221; rejimindədir.</p>



<p>Səyahəti zamanı NASA Psyche ilə lazer əsaslı dərin kosmik rabitəni sınaqdan keçirərək, təxminən 10 milyon mil məsafədən Yerə lazer rabitə siqnalını uğurla göndərdi. Kosmik gəminin 2029-cu ilə qədər Psyche asteroidinə çatması və iki il ərzində onun orbitində fırlanaraq məlumatları toplayaraq NASA-ya geri ötürməsi gözlənilir. Elm adamları hesab edirlər ki, Psyche asteroidi planetlərin formalaşması haqqında fikirlər təqdim edən erkən planetesimalın açıq nüvəsi ola bilər.</p>



<p>İon hərəkəti, NASA üçün nisbətən köhnə texnologiya olsa da, əhəmiyyətli irəliləyişlər gördü. NASA 1960-cı illərin əvvəllərində ion itələyicilərini inkişaf etdirməyə başladı, ilk uğurlu sınaq atəşi 1964-cü ildə baş verdi. İon itələyiciləri həyəcan verici ksenon hissəcikləri ilə işləyir və onları itələyici qüvvə yaratmaq üçün çıxarır. Bu itələyicilər hərəkət edən hissələrin olmaması ilə diqqət çəkir, bu da onların davamlılığını və səmərəliliyini artırır.</p>



<p>Psyche ion hərəkətinin xüsusi bir növü olan maqnit Hall itələyicilərindən istifadə edir. Bunlar qövs reaktivləri və mikrodalğalı sobalar kimi digər ion itələyicilərindən və hərəkət sistemlərindən fərqlənir. 2018-ci ildə Psyche-nin Kosmik Gəmi Baş Mühəndisi bu fərqləri təfərrüatlı şəkildə izah edərək, hər bir təkan metodunun unikal üstünlüklərini vurğuladı.</p>



<p>NASA ilk dəfə 1998-ci ildə Deep Space 1 üçün əsas hərəkət sistemi kimi ion hərəkətindən istifadə etdi, gələcək planetlərarası missiyalar üçün qabaqcıl texnologiyaların sınaqdan keçirilməsi üçün nəzərdə tutulmuş bir missiya. 2007-ci ildə Dawn missiyası NASA-nın ion itələyicilərindən istifadə edən ilk elm yönümlü missiyası oldu. Sübh, oriyentasiyanı və Yerlə əlaqəni saxlamaq üçün çox vacib olan hidrazin yanacağını tükənənə qədər işlədi.</p>



<p>İon hərəkət sistemləri Yerdən raket atmaq üçün lazım olan təkan gücünə malik olmasa da, zamanla çox yüksək sürət əldə edə bilirlər. Hazırda Psyche saniyədə 23 mil və ya təxminən 84.000 mil sürətlə hərəkət edir və 124.000 mil / saat sürətə çatacağı gözlənilir. Bu itələyicilər daha az yanacaq sərf etdiyinə, daha yüngül olduğuna və hərəkət edən hissələrinə malik olmadığına görə üstünlük təşkil edir ki, bu da onları kiçik kosmik gəmilərdə uzunmüddətli missiyalar üçün əlverişli edir. Bundan əlavə, onlar aktivləşdirildikdə vizual olaraq heyrətamiz effekt yaradırlar.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://novabit.az/nasa-nin-psyche-missiyasi-futuristik-elektrik-muh%c9%99rrikl%c9%99rini-is%c9%99-salir/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>NASA-da ilk dəfə Süni intellekt direktoru təyin edildi</title>
		<link>https://novabit.az/nasa-da-ilk-d%c9%99f%c9%99-suni-intellekt-direktoru-t%c9%99yin-edildi/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=nasa-da-ilk-d%25c9%2599f%25c9%2599-suni-intellekt-direktoru-t%25c9%2599yin-edildi</link>
					<comments>https://novabit.az/nasa-da-ilk-d%c9%99f%c9%99-suni-intellekt-direktoru-t%c9%99yin-edildi/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Javidan Bayramli]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 15 May 2024 07:01:20 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Texnologiya]]></category>
		<category><![CDATA[ai]]></category>
		<category><![CDATA[nasa]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.novabit.news/?p=2930</guid>

					<description><![CDATA[David Salvagnini NASA-da yeni təyin olunmuş Baş Süni İntellekt Məsləhətçisidir, agentlik daxilində süni intellektdən istifadə üçün strateji baxışa və planlaşdırmaya nəzarət edir. Kəşfiyyat cəmiyyətində 20 ildən çox təcrübəsi olan Salvagnini öz roluna zəngin biliklər gətirir. O, əvvəllər Milli Kəşfiyyat Direktorunun Ofisində müxtəlif vəzifələrdə, o cümlədən baş memar və Memarlıq və İnteqrasiya Qrupunun direktoru vəzifələrində çalışıb.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p>David Salvagnini NASA-da yeni təyin olunmuş Baş Süni İntellekt Məsləhətçisidir, agentlik daxilində süni intellektdən istifadə üçün strateji baxışa və planlaşdırmaya nəzarət edir. Kəşfiyyat cəmiyyətində 20 ildən çox təcrübəsi olan Salvagnini öz roluna zəngin biliklər gətirir. O, əvvəllər Milli Kəşfiyyat Direktorunun Ofisində müxtəlif vəzifələrdə, o cümlədən baş memar və Memarlıq və İnteqrasiya Qrupunun direktoru vəzifələrində çalışıb.</p>



<p>NASA-ya qoşulmazdan əvvəl Salvaqnini Hərbi Hava Qüvvələrində görkəmli karyeraya malik olub və burada 21 il rabitə və kompüter sistemləri üzrə zabit kimi xidmət edib. Müdafiə Kəşfiyyat Agentliyində işlədiyi müddətdə o, Baş İnformasiya İdarəsinin Texniki Direktoru, Baş Məlumat Mütəxəssisi və Müəssisə Kiber və İnfrastruktur Xidmətləri bölmələrinin rəis müavini də daxil olmaqla bir sıra əsas vəzifələrdə çalışmışdır. Salvaqnininin təcrübəsinə AI imkanlarının tətbiqinə dəstək və kəşfiyyat istehsalında süni intellektdən istifadə ilə bağlı analitik ticarətin inkişafı daxildir.</p>



<p>NASA-nın Süni İntellekt üzrə Baş Mütəxəssisi kimi Salvagnini NASA-nın missiyaları və tədqiqat layihələrini dəstəkləmək üçün süni intellekt texnologiyalarından istifadə etmək üçün özəl sənaye tərəfdaşları və beynəlxalq əməkdaşlarla əməkdaşlıq edəcək. Onun təyinatı NASA-nın həm Yerdə, həm də kosmosda kəşfləri sürətləndirmək və bəşəriyyətə fayda gətirmək üçün AI inkişaflarından məsuliyyətlə istifadə etmək öhdəliyini vurğulayır.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://novabit.az/nasa-da-ilk-d%c9%99f%c9%99-suni-intellekt-direktoru-t%c9%99yin-edildi/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>NASA apreldə Günəş tutulmasının atmosferə necə qarışdığını görmək üçün raket atacaq</title>
		<link>https://novabit.az/nasa-apreld%c9%99-gun%c9%99s-tutulmasinin-atmosfer%c9%99-nec%c9%99-qarisdigini-gorm%c9%99k-ucun-raket-atacaq/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=nasa-apreld%25c9%2599-gun%25c9%2599s-tutulmasinin-atmosfer%25c9%2599-nec%25c9%2599-qarisdigini-gorm%25c9%2599k-ucun-raket-atacaq</link>
					<comments>https://novabit.az/nasa-apreld%c9%99-gun%c9%99s-tutulmasinin-atmosfer%c9%99-nec%c9%99-qarisdigini-gorm%c9%99k-ucun-raket-atacaq/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Javidan Bayramli]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 27 Mar 2024 19:05:10 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Texnologiya]]></category>
		<category><![CDATA[nasa]]></category>
		<category><![CDATA[universe]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.novabit.news/?p=2639</guid>

					<description><![CDATA[NASA üçlük səs çıxaran raketlər buraxmağı planlaşdıraraq Şimali Amerikada gözlənilən tam Günəş tutulmasına hazırlaşır. Aprelin 8-də tutulmadan əvvəl, tutulma zamanı və sonra planlaşdırılan bu raketlər NASA-nın Tutulma Yolu ətrafında Atmosfer Təhlükələri (APEP) proqramının bir hissəsidir.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p>NASA üçlük səs çıxaran raketlər buraxmağı planlaşdıraraq Şimali Amerikada gözlənilən tam Günəş tutulmasına hazırlaşır. Aprelin 8-də tutulmadan əvvəl, tutulma zamanı və sonra planlaşdırılan bu raketlər NASA-nın Tutulma Yolu ətrafında Atmosfer Təhlükələri (APEP) proqramının bir hissəsidir. Məqsəd, proqnozları gücləndirmək və Yer kürəsində kommunikasiya texnologiyalarının pozulmasının qarşısını almaq məqsədi ilə Günəş Ay tərəfindən örtüldükdə ionosferin necə dəyişdiyini müşahidə etməkdir.</p>



<p>Yer atmosferinin həlledici hissəsi olan ionosfer termosfer qatında yerləşir və planetin səthindən təxminən 50-400 mil yüksəklikdə uzanır. O, rabitə sistemlərində mühüm rol oynayır, çünki gün ərzində günəş radiasiyası təbəqəni ionlaşdıraraq müsbət yüklü ion təbəqəsi yaradır. Bu fenomen radio dalğalarının yayılmasına kömək edir, siqnalların uzun məsafələrə getməsinə imkan verir.</p>



<p>Tam Günəş tutulması zamanı Günəş enerjisinin qəfil tıxanması radio dalğalarına, GPS siqnallarına və peyk rabitəsinə təsir edərək rabitəni poza bilər. Tutulma zamanı ionosfer dəyişikliklərini aşkar etmək üçün yalnız peyklərə güvənmək onların yerləşməsinə görə mümkün olmadığı üçün NASA raketlərdən istifadə etməyi üstün tutur.</p>



<p>Plan, pozulmaları müşahidə etmək və ionosferin normal vəziyyətə qayıtması üçün nə qədər vaxt lazım olduğunu təhlil etmək üçün tutulmadan əvvəl, tutulma zamanı və sonra raketlərin buraxılmasını nəzərdə tutur. Hər bir raket yüklü və neytral hissəciklərin sıxlığını, həmçinin elektrik və maqnit sahələrini ölçmək üçün alətlər daşıyacaq və bu atmosfer dəyişikliklərini başa düşmək üçün dəyərli məlumatlar verəcəkdir.</p>



<p>Bu təşəbbüs 2023-cü il həlqəvi tutulma zamanı aparılmış əvvəlki tədqiqatlara əsaslanır və müxtəlif növ tutulmalardan əldə edilən məlumatları müqayisə etmək üçün unikal fürsət təqdim edir. ABŞ-da 2044-cü ilə qədər gözlənilməyən növbəti tam Günəş tutulması ilə NASA-nın bu nadir hadisələr zamanı ionosfer pozulmalarını öyrənmək və anlamaq səyləri kommunikasiya texnologiyalarını təkmilləşdirmək və getdikcə daha çox bağlı olan dünyamızda düzgün əməliyyatları təmin etmək üçün çox vacibdir.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://novabit.az/nasa-apreld%c9%99-gun%c9%99s-tutulmasinin-atmosfer%c9%99-nec%c9%99-qarisdigini-gorm%c9%99k-ucun-raket-atacaq/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
